„Lellówki” na Warmii

Joanna Brodzik o Mazurach
31 lipca, 2020
Autorka projektu – kim jestem?
3 września, 2020

Dom jednorodzinny projektu Tomasza Lelli

Jesteśmy na Warmii.

To kraina historyczna, której granice ukształtowały się ostatecznie w XIII, XIV wieku i przetrwały do XVIII stulecia, kiedy to w roku 1772 Warmia została zajęta przez Królestwo Prus w wyniku I rozbioru Polski.

W zaborze pruskim terytorium i ludność dawnej Warmii zachowywały jednak odrębność wyznania, kultury i zwyczajów. Bo trzeba tutaj wspomnieć, że na Warmii wyznawano religię katolicką, natomiast na pozostałym obszarze Prus przeważał luteranizm.

A z czym kojarzy się nam warmińskość?

Piękny krajobraz, proste w architekturze budynki z czerwonymi dachami, elewacje z ręcznie robionej czerwonej cegły, drewniana stolarka okienna i drzwiowa, kamień łupany…

Na Warmii i Mazurach przez lata wytworzył się specyficzny sposób budowania. Cechą charakterystyczną powstających tutejszych tradycyjnych domów był dwuspadowy dach o nachyleniu 40-45 stopni, a charakterystycznym materiałem stała się czerwona cegła wypalana w tutejszych cegielniach. Także konstrukcja, zwana murem pruskim, stanowiła o wyjątkowości tutejszej architektury.
W tej architekturze zakochał się pewien architekt z Olsztyna.

Tomasz Lella – architekt z pasją i rozmachem. Założona przez niego w 1995 r. pracownia architektoniczna PANTEL zajmuje się projektowaniem budynków i osiedli wielorodzinnych, budynków użyteczności publicznej, hoteli oraz galerii handlowo- usługowych.

Do najbardziej znanych należy Port Lotniczy w Szymanach koło Szczytna, którego projekt zwyciężył w konkursie 200 innych prac architektów z kraju i zagranicy. Ale to, czym Tomasz Lella lubi zajmować się najbardziej, to projektowanie domów mieszkalnych nawiązujących swą formą do tradycji regionu. Dawną architekturą Warmii i Mazur zainteresował się już 30 lat temu.

I to wtedy zapragnął ocalić od zapomnienia dawne wzorce budownictwa regionalnego oraz projektować domy, które mają w sobie więcej lub mniej elementów charakterystycznych dla dawnej architektury tego regionu. Powstało ich już ponad 200. Niektórzy nazywają je „lellówkami”.

Poniżej zdjęcia z naszej wyprawy.

Więcej na temat projektów Tomasz Lelli:  http://pantel.olsztyn.pl

Katalog projektów domów Tomasza Lelli: http://pantel.olsztyn.pl/katalog/